Light Producten Vs. Volle Producten | Welke kies je?

Light Producten Vs. Volle Producten | Welke kies je?

Bij het kiezen tussen light producten en volle producten zijn het engeltje en duiveltje al snel geneigd op je schouder te verschijnen. Het duiveltje fluistert je in dat het volle product vele malen beter smaakt. Terwijl het engeltje zegt dat je donders goed weet dat het light product minder calorieën of (verzadigd) vet bevat en dus gezonder is. Van nature ga je ervanuit dat je engeltje het wel bij het rechte eind zal hebben. Maar de vraag is in hoeverre ook jouw engeltje slachtoffer is van jarenlange vet-indoctrinatie?

Waar de vet-aversie vandaan komt

Vandaag de dag bestaat nog steeds het algemene idee dat vet, en met name verzadigd vet, de hoofdoorzaak is van hart- en vaatziekten. Verzadigd vet zou de grootste aanleiding zijn voor het stijgen van je cholesterol. Verhoogde cholesterol-waarden zijn op hun beurt weer gerelateerd aan een verhoogd risico op hart- en vaatziekten.

Wanneer we naar cholesterol kijken, zijn we vooral benieuwd naar de eiwitten die cholesterol door het lichaam vervoeren. LDL staat hierbij bekend als het ‘slechte’ cholesterol en HDL als het ‘goede’ cholesterol. In een studie in 1955 (Keys et al.) vonden ze al een associatie tussen een dieet hoog in vet en de stijging van cholesterol in het bloed. Hier vloeide de diet-hart hypothesis uit voort die het verband tussen vet en hart- en vaatziekten vastlegde. Vanaf dit moment begon de anti-vet propaganda en deze is eigenlijk nooit meer echt tot stilstand gekomen.

Waarom het mis ging

Het opmerkelijke is dat er toendertijd helemaal geen valide reden was om zo sterk op te treden tegen vetinname. Tenslotte is er in de studie van Keys alleen een associatie aangetoond en geen oorzakelijk verband. Dit is vergelijkbaar met de bewering dat ademen dodelijk is omdat we allemaal ademen en op een dag ook doodgaan. Daarnaast worden de resultaten van het onderzoek nog dubieuzer als er bekend wordt dat de data van 11 landen zijn weggelaten omdat ze niet goed binnen de onderzoekshypothese pasten.

Conclusie: Het hele anti-vet geluid waarmee we al sinds 1955 geconfronteerd worden, is gebaseerd op lage kwaliteit- en onbetrouwbaar onderzoek.

Natuurlijk is het mogelijk om een associatie aan te tonen tussen vet, verhoging van cholesterol en daardoor hart- en vaatziekten. Maar dat wil nog lang niet betekenen dat vet ook een directe oorzaak is van deze ziekten.

verzadigde vetten gezond

Wanneer vet gevaarlijk wordt

We hadden het net al over de verschillende cholesterol-dragende eiwitten in je bloed. Met name het LDL wordt gezien als slecht cholesterol, maar is dit wel terecht?

LDL richt vooral schade aan wanneer het in een specifieke toestand verkeert: Het small-dense LDL (sdLDL). sdLDL kan makkelijk in je bloedvaten terechtkomen, waar het voor ontsteking zorgt en atherosclerose op de langere termijn.

Nu is het gelukkig zo dat vetinname niet per definitie zorgt voor meer sdLDL. Sterker nog, goede kwaliteit verzadigde vetten lijken te zorgen voor grotere LDL deeltjes, met minder kans op omslag naar sdLDL. Bovendien leidt een dieet hoog in verzadigd vet (zoals kokosolie) ook tot meer HDL, het goede cholesterol dat hart- en vaatziekten juist voorkomt (Müller et al.).

Hoe schadelijk een vetrijk dieet is, lijkt veel meer afhankelijk te zijn van de betreffende staat van jouw lichaam. Zo is de grootste oorzaak voor sdLDL deeltjes de hoeveelheid circulerende vetten in je bloed (Julius et al.). Nu verhoogt diëtaire inname van vet deze circulerende hoeveelheid tijdelijk. Maar veel doorslaggevender is een chronisch verhoogd vetgehalte van je bloed door overgewicht en insulineresistentie.

Daarnaast worden sdLDL deeltjes pas extra schadelijk op het moment dat er sprake is van grote hoeveelheden laaggradige inflammatie, hoge oxidatieve stress of gebrek aan antioxidanten. Allemaal kenmerken die niet direct aan vetinname zijn toe te schrijven maar veel meer aan leefstijl gebreken in het algemeen.

Light Producten: Onze redders in nood?

We weten nu dat we op basis van verkeerde argumenten zijn bang gemaakt, maar toch is deze desinformatie zich gaan verspreiden als een lopend vuurtje. Als gevolg hiervan zijn we overspoeld met light producten en producten die de ‘minder schadelijke’ plantaardige vetten bevatten. Je kan ze zonder zorgen eten, want ze bevatten veel minder calorieën en in ieder geval geen verzadigd vet. Nu blijkt dat plantaardige oliën zo’n beetje de meest schadelijke ingrediënten zijn die we in onze voeding terugvinden. De WHO wil deze bewerkte plantaardige oliën (transvetten) voor 2023 zelfs wereldwijd verbannen hebben.

Onze voorouders hadden ook geen light producten

We hadden deze teleurstelling kunnen zien aankomen als we naar onze voorouders hadden gekeken (dit is overigens altijd een goed idee m.b.t. leefstijl en voeding). Vooral op het noordelijk halfrond en op de minder begroeide delen van onze aarde is er niet veel anders te vinden dan verzadigd dierlijk vet. Toen waren hart- en vaatziekten wel het laatste waar ze last van hadden. Huidige stammen als de Maasai in Kenia of de Inuiten op Groenland moeten het nog steeds voornamelijk hebben van dierlijke verzadigde vetten en ook zij overlijden niet aan dichtgeslibde vaten. Waarom zouden wij ons dan druk maken om het gebruik van grasboter of een bakje volle kwark?

Maasai verzadigde vetten

Maasai leven vooral van hetgeen ze kunnen vangen aan dierlijke prooien.

Conclusie

Laat je niet gek maken door de onterechte anti-vet geluiden die we vandaag de dag nog maar al te vaak horen. Ook verzadigd vet is een belangrijke voedingsstof voor ons lichaam en we maken er al zolang als we bestaan dankbaar gebruik van. Er zijn pas problemen ontstaan op het moment dat we controle over onze algehele gezondheid zijn verloren. Dus zolang jij de balans in je leefstijl wél weet te bewaren, heb je niks te vrezen en zijn vetten juist een belangrijk onderdeel van een evenwichtig dieet.

Referenties:

  1. Keys AAtherosclerosis: a problem in newer public healthJ Mt Sinai Hosp NY 1953;20:11839.
  2. Hanne Müller, Anja S. Lindman, Anne Lise Brantsæter, Jan I. Pedersen, The Serum LDL/HDL Cholesterol Ratio Is Influenced More Favorably by Exchanging Saturated with Unsaturated Fat Than by Reducing Saturated Fat in the Diet of Women, The Journal of Nutrition, Volume 133, Issue 1, January 2003, Pages 78–83, https://doi.org/10.1093/jn/133.1.78
  3. Julius U, Dittrich M, Pietzsch J. Factors influencing the formation of small dense low-density lipoprotein particles in dependence on the presence of the metabolic syndrome and on the degree of glucose intolerance. Int J Clin Pract. 2007 Nov;61(11):1798-804. doi: 10.1111/j.1742-1241.2007.01507.x. PMID: 17935544.
Over de schrijver
Als Health Guide bij IkiHealth is het mijn doel je kennis te laten maken met de kracht van jouw eigen lichaam. Dit immens complexe systeem is gemaakt om de grootste vormen van stress te doorstaan en er hierna ook nog eens sterker uit te komen. Sluit jij je aan bij onze reis op weg naar een geoptimaliseerde leefstijl en duurzame gezondheid?
Reactie plaatsen
arrow_drop_up arrow_drop_down